Προοπτικές για ένα "πράσινο" αύριο
Δευτέρα 03 Αυγούστου 2009
Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό του Πολιτιστικού Συλλόγου Ρίγανης Αιτωλοακαρνανίας "Αρχαία Μητρόπολις"
Ζούμε ιστορικές μέρες. Βιώνουμε την κατάρρευση ενός οικονομικού μοντέλου που κυριάρχησε επί δεκαετίες. Σε αυτή τη κρίσιμη συγκυρία όμως, δεν αρκεί να απαντήσουμε «τι θα κάνουμε με την οικονομία». Αυτή τη φορά οι απαντήσεις μας πρέπει να είναι συνολικές. Η πράσινη ανάπτυξη φωτίζει σήμερα τον «άλλο δρόμο». Ειδικά για την Ελλάδα...Μπορούμε να αλλάξουμε αναπτυξιακό μοντέλο; Μπορούμε να παράγουμε χωρίς να επιβαρύνουμε το περιβάλλον; Μπορούμε να αλλάξουμε καταναλωτικό πρότυπο; Μπορούμε να αλλάξουμε τρόπο ζωής; Το ΠΑΣΟΚ σε μια δύσκολη, κρίσιμη συγκυρία για τον τόπο είναι ξεκάθαρο: Μπορούμε και θα τα καταφέρουμε!
Μια λανθασμένη ανάγνωση της «πράσινης ανάπτυξης» είναι να προτάσσει μόνο την περιβαλλοντική της διάσταση και επίδραση. Τα πράγματα δεν είναι όμως έτσι. Η πράσινη ανάπτυξη είναι μια γενναία πρόταση για το παρόν και το μέλλον του τόπου, που δίνει νέες λύσεις όχι μόνο στην κλιματική αλλαγή αλλά στην ενεργειακή ασφάλεια και αυτονομία, στις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες, στο καταναλωτικό μοντέλο, στον τρόπο ζωής και εργασίας. Είναι όμως παράλληλα και ένα μοντέλο ανάπτυξης που θα καταστήσει την Ελλάδα ανταγωνιστικότερη, που θα αξιοποιήσει όλα τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, όπως πχ δυνατή και διαρκή ηλιοφάνεια. Να μετατρέψουμε τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας σε ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Δεν λείπουν μάλιστα και θετικά παραδείγματα χωρών που δεν είχαν καν τα δικά μας συγκριτικά πλεονεκτήματα...
Παραδείγματα, εξελίξεις και προοπτικές
Ας αξιολογήσουμε σε αυτό σημείο ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από τη Δανία, η οποία φυσικά δεν φημίζεται για την ιδιαίτερη ηλιοφάνειά της. Πριν μια δωδεκαετία στο νησί Samso ξεκίνησε ένα πειραματικό πρόγραμμα το οποίο είχε στόχο να καταστήσει το νησί ενεργειακά αυτόνομο. Μάλιστα, το πρόγραμμα το ξεκίνησε η τοπική αυτοδιοίκηση (οι Δήμοι του νησιού) ενώ οι κάτοικοι του Samso έγιναν οι ίδιοι μέτοχοι των εταιρειών παραγωγής ενέργειας. Ο στόχος τελικά στέφτηκε με απόλυτη επιτυχία και σήμερα το 100% της ενέργειας που χρειάζεται το νησί παράγεται από εναλλακτικές μορφές ενέργειας.
Δυο ειδήσεις της πρόσφατης επικαιρότητας όμως αποτυπώνουν την ταχύτητα των εξελίξεων σε διεθνές επίπεδο αλλά και την προοπτική τους στην Ελλάδα.
Πρόσφατα λοιπόν, εγκρίθηκε οριακά από την αμερικανική Βουλή το νομοσχέδιο το οπoίο ο Μπαρακ Ομπαμα φιλοδοξεί να γίνει το πρώτο βήμα για την «πράσινη επανάσταση», που υποσχέθηκε προεκλογικά. Ο νόμος χαρακτηρίζεται ως ένα πράσινο new deal, ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο με ανάπτυξη νέων ήπιων μορφών ενέργειας το οποίο φιλοδοξεί να δημιουργήσει εκατομμύρια νέες «πράσινες» θέσεις εργασίας.
Η άλλη είδηση αναφέρεται σε μια έκθεση της Greenpeace με την οποία επιχειρήθηκε να υπολογιστούν οι θετικές επιπτώσεις στην απασχόληση, οι οποίες θα προέκυπταν στην Ελλάδα από την «πράσινη» ανάπτυξη.
Πιο συγκεκριμένα, υπολογίζονται από 256.000 έως 403.500 οι θέσεις εργασίας στην Ελλάδα ως το 2020 που θα μπορούσαν να δημιουργηθούν από το πρώτο «κύμα» της «πράσινης ανάπτυξης».
Τρεις προτεραιότητες για την Ελλάδα της Νέας Εποχής.
Ο Γιώργος Παπανδρέου είναι ένας μεταρρυθμιστής προοδευτικός πολιτικός, με διεθνή εμβέλεια, ο οποίος αναφέρεται εδώ και δυο δεκαετίες στην αναγκαιότητα της «πράσινης» ανάπτυξης. Κάποτε, ο όρος «ξένιζε» στο εγχώριο πολιτικό προσωπικό και προκαλούσε σύνδρομα «φοβικότητας» ακόμα και θυμηδία σε ορισμένους. Σήμερα όμως, οι εξελίξεις δικαιώνουν τον Γιώργο Παπανδρέου. Το ΠΑΣΟΚ «ξεδιπλώνει» ένα συγκεκριμένο όραμα για το νέο αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας. Μέσα σε έναν κόσμο στον οποίο καταρρέουν σταθερές, το ΠΑΣΟΚ διατυπώνει μια γενναία, προοδευτική, ειλικρινή και ρεαλιστική πρόταση : Να καταστεί η Ελλάδα πρότυπο μοντέλο της πράσινης ανάπτυξης και οικονομίας.
Στο πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ έχουν ήδη τεθεί τρεις μεγάλες προτεραιότητες. Το κλίμα και η ενέργεια αποτελεί την πρώτη μεγάλη προτεραιότητα με δυο φιλόδοξους αλλά συνάμα και υλοποιήσιμους στόχους: Μείωση των εκπομπών άνθρακα μέχρι το 2020 και απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα με ορίζοντα το 2050.
Είναι μια προτεραιότητα που έχει στόχο αφενός την προστασία του περιβάλλοντος και αφετέρου την ενεργειακή ασφάλεια και αυτονομία της χώρας.
Η ριζική αναδιάρθρωση σε όλους τους παραγωγικούς τομείς της οικονομίας αποτελεί την δεύτερη προτεραιότητα μας. Η εποχή της εντατικής καλλιέργειας, της μαζικής παραγωγής, της «δεύτερης» ποιότητας περνά ανεπιστρεπτί. Η χώρα μπορεί να παράγει ποιοτικό προϊόν, μπορεί να παρέχει υπηρεσίες υψηλών προδιαγραφών σε όλους τους τομείς: Από τη γεωργία, την αλιεία, την κτηνοτροφία μέχρι και τον τουρισμό, τον πολιτισμό, τη μεταποίηση.
Απαιτείται φυσικά γενναία στήριξη της πράσινης επιχειρηματικότητας αλλά και διαμόρφωση μιας άλλης επιχειρηματικής κουλτούρας.
Επίσης όμως - ας μη κρυβόμαστε - ήρθε και το τέλος μιας ολόκληρης εποχής για το καταναλωτικό πρότυπο της ελληνικής κοινωνίας. Ήρθε η ώρα να διαμορφώσουμε και άλλες καταναλωτικές συνήθειες.
Τρίτη προτεραιότητά μας θα είναι το νοικοκύρεμα στους φυσικούς μας πόρους και συχρόνως οι πράσινες υποδομές. Να προχωρήσουμε στην ανάπτυξη τεχνολογιών, προσαρμοσμένων στις τοπικές συνθήκες, για τη διαχείριση των υδάτων και των απορριμμάτων. Θα είναι μια προσπάθεια με την συμμετοχική «σφραγίδα» όλων.
Έχουμε συγκεκριμένο σχέδιο για τα θεσμικά και οικονομικά εργαλεία που θα χρειαστούμε. Απαιτείται μια ριζική μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος η οποία θα θέσει νέες βάσεις και στο σύστημα των επιδοτήσεων. Στο ίδια κατεύθυνση θα τεθούν και τα νέα φορολογικά κίνητρα για προϊόντα φίλια προς το περιβάλλον, αλλά και θα θεσπιστούν αυστηρές κυρώσεις για όσους επιβαρύνουν το περιβάλλον. Θα αξιοποιήσουμε το ΕΣΠΑ και θα διαμορφώσουμε έναν νέο επενδυτικό νόμο που θα αποτυπώνει τις νέες αναπτυξιακές προτεραιότητες μας. Θα προχωρήσουμε στη δημιουργία «Πράσινου» Ταμείου, με τη σύμπραξη τόσο του δημόσιου, όσο και του ιδιωτικού τομέα με στόχο την προώθηση της «πράσινης» έρευνας και τεχνολογίας. Φυσικά για όλα αυτά απαιτείται συντονισμός ενεργειών, η οποία προϋποθέτει την ύπαρξη ενός ισχυρού αυτόνομου Υπουργείου Περιβάλλοντος.
Τέλος στο στρεβλό μοντέλο διαχείρισης.
Πράσινη ανάπτυξη σημαίνει αλλαγή στο κράτος. Να «τελειώνουμε» με την πελατειακή λογική, με την «μπακαλίστικη» αλλά και αδιαφανή διαχείριση των χρημάτων του ελληνικού λαού. Θέλουμε «πράσινο» σχεδιασμό και «πράσινη» διαχείριση. Είναι η ώρα να σταματήσει να υπηρετείται ένα στρεβλό μοντέλο ανάπτυξης και διαχείρισης. Ο Γιώργος Παπανδρέου στην ομιλία κατά την οποία παρουσίασε τις «πράσινες» προτάσεις του ΠΑΣΟΚ, είχε αναφέρει ένα χαρακτηριστικό «ελληνικό» παράδειγμα αναποτελεσματικότητας και ανορθολογικής διαχείρισης : Το ποσό που θα δαπανηθεί για δικαιώματα ρύπων σε ένα χρόνο αντιστοιχεί στα 2/3 της κοινοτικής επιδότησης για το ΕΣΠΑ. Για να καταστεί πιο κατανοητό το παράδειγμα απλά ας αναφέρω με τι αντιστοιχεί αυτό το ποσό σε ετήσια βάση. Αντιστοιχεί λοιπόν:
- με το επιπλέον κόστος για την αύξηση της βασικής σύνταξης των αγροτών και των ανασφάλιστων, ώστε να διαμορφωθεί σε 550 ευρώ για τον μεμονωμένο και σε 950 ευρώ για το ζευγάρι το 2011,
- στη χορήγηση του ΕΚΑΣ σε 300.000 επιπλέον συνταξιούχους,
- στην καθολική επέκταση του προγράμματος «Βοήθεια στο σπίτι»,
- στην αύξηση κατά 40% των βρεφονηπιακών σταθμών
Αυτό είναι λοιπόν ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς η πράσινη ανάπτυξη και μια «πράσινη διαχείριση» μπορεί να επιφέρουν καταλυτικές θετικές αλλαγές στην καθημερινότητα των πολιτών.
Η Αιτωλοακαρνανία στην πρωτοπορία.
Για την ιδιαίτερη πατρίδα μας την Αιτωλοακαρνανία έχει ιδιαίτερη σημασία η στήριξη αυτής της γενναίας εναλλακτικής πρότασης για το μέλλον της χώρας με επίκεντρο τον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Να προστατέψουμε τη φυσική και πολιτιστική κληρονομιά μας αλλά παράλληλα να δώσουμε και νέα αναπτυξιακή πνοή στον τόπο. Η Αιτωλοακαρνανία μπορεί να είναι στην αιχμή αυτής της μεγάλης μεταρρύθμισης στο αναπτυξιακό μοντέλο της χώρας.
Ένα πρότυπο μοντέλο πράσινης ανάπτυξης που θα αξιοποιεί όλα τα φυσικά, συγκριτικά της πλεονεκτήματα. Με «δύναμη πυρός» τα επώνυμα ποιοτικά της προϊόντα που θα «πετάνε» από τα αεροδρόμια Ακτίου και Αγρινίου προς τις αγορές της Ευρώπης. Με δυναμική βιολογική παραγωγή και κτηνοτροφία, με σύγχρονες πρωτοπόρες καλλιέργειες. Με σύγχρονες υποδομές μεταφορών, που θα «οδηγούν» στις μονάδες τουρισμού και αγροτουρισμού. Με «πράσινες» υποδομές που θα παρέχουν σε όλους, από το ένα άκρο του Νομού στο άλλο, αξιοπρεπείς υπηρεσίες υγείας και παιδείας. Ενισχύοντας την «πράσινη» επιχειρηματικότητα και προστατεύοντας - αξιοποιώντας την ανεκτίμητη κληρονομιά μας, τα φυσικά «εργοστάσια» του τόπου μας, την Τριχωνίδα, την Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου, το Βελανιδόδασος, τον Αμβρακικό.
Μπορούμε, θα τα καταφέρουμε
|
|
|
| Ενημερωθείτε για τη δράση μου |
|
|
|
|
